خداوند را شاکریم که ما را در عالم ذر، حضرت زهرا (س) جدا کرد. در این مطلب سعی می کنیم مراسم شهادت حضرت زهرا (س) به روایت 95 روز را ازجهات مختلف مورد بررسی قرار دهیم. ابتدای کار جا دارد عوامل اجرایی این مراسم را به اطلاع شما عزیزان برسانیم. با ما در ادامه همراه باشید. (گزارش ویدیوئی و صوتی مراسم بعد از گزارش متنی آمده است.)

این مصیبت را خدمت امام زمان (عج) تسلیت عرض می کنیم.

  • پیش منبر: حاج مهدی دانه کار، حاج حسین شعبانی
  • سخنران: استاد حاج محسن لاری، حجت الاسلام سید محمدصادق بحرالعلوم، حجت الاسلام سید امیرحسین بحرالعلوم
  • مداح: کربلایی محمد چلیپا

برای تمامی این عزیزان و خانواده گرامی شان آرزوی سلامتی و توفیق روزافزون داریم.

گزارش تصویری:

ده شب مراسم داخل حسینیه 

گزارش متنی:

سخنان ارزشمند حجت الاسلام سید امیرحسین بحرالعلوم در مراسم شهادت حضرت زهرا (س) به روایت 95 روز

در انجام کارها برنامه داشته باشید.

کارها و وظایف زندگی را با احساس خستگی و بی‌حوصلگی کنار نگذارید؛ برای پیش‌بردنشان برنامه‌ریزی کنید و از توانایی‌هایتان استفاده کنید. در تصمیم‌ها و کارهای مهم، از افراد باتجربه و صاحب‌نظر راهنمایی بگیرید و پیش از اقدام، جوانب کار را بسنجید. در مسیر رسیدن به هدف، برای سختی‌ها و موانع آماده باشید. اگر کاری به نتیجه نرسید، علت را بررسی کنید و با اصلاح روش، دوباره تلاش کنید. برای موفقیت، داشتن هدف و برنامه کافی نیست؛ پیگیری، پشتکار و استفاده‌ی درست از فرصت‌ها هم لازم است.

در ارتباط با دیگران، به حرف‌ها و نیازهایشان توجه کنید و با احترام و صبوری رفتار کنید. اختلاف‌ها را با گفت‌وگو حل کنید، نه با شتاب‌زدگی یا عصبانیت. برای حفظ آرامش و روابط بهتر، از سرزنش‌کردن و قضاوت عجولانه دوری کنید و مسئولیت رفتار خود را بپذیرید. به سلامت جسم و روان اهمیت بدهید و میان کار، استراحت و رسیدگی به خود تعادل برقرار کنید.

پیشرفت معنوی

برای پیشرفت معنوی، باید انسان رفتار و نیت‌های خودش را پیوسته بررسی کند و از غفلت و خودپسندی دور بماند. در ارتباط با دیگران، به‌ویژه در خانواده، خوش‌رفتاری، احترام و توجه به نیازهای یکدیگر اهمیت دارد؛ نباید با رفتار یا گفتاری باعث رنجش و دلخوری شد. هنگام روبه‌روشدن با خطا یا اختلاف، لازم است با آرامش و دقت برخورد کرد و پیش از قضاوت، شرایط را سنجید. در انجام وظایف دینی و روزمره، نباید کوتاهی کرد؛ انسان باید مراقب باشد کارهای واجب را به‌موقع انجام دهد و از حرام و حق‌الناس پرهیز کند. اگر کسی در زندگی یا رفتار خود دچار مشکل شد، باید با خیرخواهی و حفظ احترام به او تذکر داد و برای اصلاح شرایط تلاش کرد.

در گرفتاری‌ها و مسائل زندگی، توکل بر خدا، صبر و درخواست یاری از او راهگشاست.

انسان در مواجه با ظلم نباید بی تفاوت باشد.

در مواجهه با ظلم و انحراف، نباید بی‌تفاوت ماند؛ انسان باید حقیقت را بشناسد و در حد توان از حق دفاع کند. برای شناخت درست مسائل دینی، باید به منابع معتبر و سخنان عالمان آگاه رجوع کرد و تحت‌تأثیر برداشت‌های نادرست قرار نگرفت. پیروی از پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) راهنمایی برای تشخیص مسیر درست و دوری از انحراف است. در زندگی فردی و اجتماعی، مراقبت از رفتار و گفتار، انجام وظایف دینی و پرهیز از گناه اهمیت دارد. در برابر مشکلات باید صبر و پایداری داشت و با توکل بر خدا برای اصلاح امور تلاش کرد. یاد خدا، دعا و توجه به مسئولیت‌های روزانه می‌تواند به حفظ ایمان و استواری در مسیر حق کمک کند.

انسان باید نسبت به خودش و اطرافش مسئولیت پذیر باشد.

انسان باید نسبت به وضعیت خودش و اطرافیانش احساس مسئولیت کند و تنها به فکر منافع شخصی نباشد. در مواجهه با مشکلات، نباید دنبال بهانه‌جویی و فرار از مسئولیت بود؛ باید با جدیت و تلاش به دنبال راه‌حل رفت. برای اینکه در مسیر درست قرار بگیریم، باید از الگوهای صالح و رفتار شایسته پیروی کرد و در امور خود سبک و سیره‌ی آنان را ملاک قرار داد. زندگی با رضایت و آرامش در گرو دوری از حسادت، کینه و پرداختن به عیب‌های دیگران است؛ انسان باید بر اصلاح خود تمرکز کند. مراقبت از زبان، رازداری و پرهیز از سخن‌چینی و غیبت باعث استحکام اعتماد و دوستی‌ها در خانواده و جامعه می‌شود. برای سلامت روح، سپاس‌گزاری از نعمت‌ها و خشنودی از آنچه خداوند مقرر کرده، سازنده و لازم است.

چهار اثر اصلی ولایت اهل بیت (ع)

سخنران بحث خود را با استناد به زیارت جامعه کبیره (فرموده امام هادی علیه‌السلام) و زیارت‌نامه حضرت زهرا (س) (منقول از امام باقر علیه‌السلام در مفاتیح‌الجنان) آغاز کرده و چهار اثر اصلی ولایت اهل‌بیت (ع) بر روح و زندگی انسان را تشریح می‌کند:

طِیباً لِخَلْقِنا (پاکی خلقت و حلال‌زادگی):

  • محبت امیرالمؤمنین (ع) و اهل‌بیت (ع) به سادگی به دست نمی‌آید؛ واسطه اصلی این طهارت نسل و حلال‌زادگی، پدر و مادر هستند.
  • احترام، نیکی و احسان به پدر و مادر (بر اساس آیات قرآن و دعای ۵۴ صحیفه سجادیه) و دعا برای آن‌ها بعد از نماز، بستر دریافت محبت اهل‌بیت (ع) را فراهم می‌کند.
  • حدیث: کسی که خنکای محبت اهل‌بیت (ع) را در قلبش احساس کند، باید خدا را شکر کند چرا که مادرش به پدرش خیانت نکرده است (حلال‌زاده است).

طَهَارَةً لِأَنْفُسِنَا (طهارت نفس):

  • حقیقت انسان روح و نفس اوست، نه بدن ظاهری. طهارت نفس فقط از راه پیروی از ولایت و صراط مستقیم اهل‌بیت (ع) محقق می‌شود.
  • آدرس و نشانه‌های نفس طاهر (با استناد به زیارت امین‌الله): دعا برای کسب صفاتی همچون «رایضه‌بودن به قضای الهی»، «مطمئن بودن به مقدرات خدا»، و «ولع و اشتیاق به ذکر، دعا و نماز».

زَكَاةً لَنَا (تزکیه و رشد نفس):

  • تزکیه با طهارت متفاوت است؛ طهارت به معنای پیرایش و پاکسازی است، اما تزکیه به معنای آراستن و رشد دادن نفس به سمت کمالات عالی است (کسب فلاح بر اساس سوره شمس و اعلی).
  • این رشد معنوی صرفاً از طریق ولایت حقیقی اهل‌بیت (ع) به دست می‌آید و به عرفان‌های کاذب و دروغین ارتباطی ندارد.

كَفَّارَةً لِذُنُوبِنَا (کفاره و پاک شدن گناهان):

  • محبت و ایمان به ولایت امیرالمؤمنین (ع) و اهل‌بیت (ع) موجب آمرزش و پاک شدن گناهان انسان مومن می‌شود.

فلسفه بلایا و سختی‌ها برای مؤمنان

  • روایت کتاب التمحیص (از امام صادق علیه‌السلام): مؤمن نزد خدا جایگاه بسیار والایی دارد؛ به گونه‌ای که اگر چهل روز بر مؤمن بگذرد و خداوند او را با بلا مواجه نکند؛ مومن باید شک کند و مسرش را اصلاح کند. چه بسا بلاهایی که متوجه ما می شوند و به سبب آنها گناهان ما بخشیده می شوند.

سخنان ارزشمند حجت الاسلام محمدصادق بحرالعلوم در مراسم شهادت حضرت زهرا (س) به روایت 95 روز

اهمیت ولایت و مقام حضرت زهرا (س)

  • لحن آیات قرآن و جایگاه ولایت: ایشان در بخش ابتدایی به بررسی لحن جدی و قاطع قرآن کریم در خطاب به پیامبر اکرم (ص) در خصوص ابلاغ ولایت (مانند آیه سوم سوره مائده و آیه ۶۳ سوره زمره) می‌پردازد و تأکید می‌کند که خداوند متعال برای موضوع ولایت امیرالمؤمنین (ع) چنین اهمیت ویژه‌ای قائل شده است.
  • رضایت حضرت زهرا (س): در ادامه با استناد به منابع مختلف روایی و تفسیری، به این نکته اشاره می‌شود که خشنودی و رضایت حضرت فاطمه زهرا (س) تا چه اندازه برای خداوند اهمیت داشته است؛ به گونه‌ای که حتی در برخی روایات اهل سنت نیز به نزول آیات برای جلب رضایت و تسلای خاطر بی‌بی دو عالم (س) اشاره شده است.

وقایع روز پس از شهادت (روز چهارم جمادی‌الثانی)

  • تجمع درِ خانه امیرالمؤمنین (ع): صبح روز بعد از دفن شبانه و غریبانه حضرت زهرا (س)، جمعیت و خلیفه وقت به خیال اینکه قرار است تشییع رسمی انجام شود، درِ خانه مولا اجتماع کردند.
  • دفن شبانه و پنهانی: امیرالمؤمنین (ع) به آن‌ها خبر دادند که حضرت صدیقه طاهره (س) شبانه و به‌دور از چشم جماعت دفن شده‌اند.
  • واکنش صحابه خاص: در این میان، مقداد (ع) در دفاع از حریم ولایت و فاطمه زهرا (س) ایستادگی کرد و مورد بی‌حرمتی و ضربه از سوی عوامل حکومت قرار گرفت.

خداوند برای مقام امیرالمومنین (ع) و حضرت زهرا (س) اهمیت ویژه قائل شده است.

خداوند برای ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع) و مقام حضرت زهرا (س) اهمیت ویژه‌ای قرار داده است. در آیه‌ی «بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ…» پیامبر اکرم (ص) تهدید می‌شود که اگر ولایت امیرالمؤمنین (ع) را ابلاغ نکند، رسالتش را انجام نداده است. در آیه‌ی دیگری نیز با لحنی بسیار تند خطاب می‌شود که اگر شرک بورزد، همه‌ی اعمالش از بین می‌رود.

روایت اهل سنت درباره برخورد پیامبر (ص) با یک فرد دزد

در ادامه، روایتی از منابع اهل‌سنت نقل می‌شود که پیامبر اکرم (ص) دستور داد دست فردی را که دزدی کرده بود قطع کنند. آن شخص به سابقه‌ی خود در اسلام و جهادش اشاره کرد و خواست از اجرای حکم نجات پیدا کند. پیامبر (ص) فرمودند اگر فاطمه (س) هم چنین کاری کرده بود، دست او را قطع می‌کردم. در روایت آمده است که حضرت زهرا (س) با شنیدن این سخن ناراحت شدند و پس از آن، آیاتی نازل شد تا رضایت و آرامش ایشان حاصل شود.

این ناراحتی به معنای اعتراض به پیامبر (ص) نبود؛ حضرت زهرا (س) از شنیدن آیات عذاب و سنگینی مجازات الهی متأثر می‌شدند. همان‌گونه که پیامبر (ص) و امام سجاد (ع) هنگام شنیدن آیات عذاب دچار خوف و اضطراب می‌شدند، حضرت زهرا (س) نیز از ترس خداوند گریه می‌کردند. ایشان قطره‌های اشک خود را در شیشه‌ای جمع کردند تا امیرالمؤمنین (ع) آن را در قبرشان قرار دهد؛ زیرا از وحشت شب اول قبر می‌ترسیدند.

مقام حضرت زهرا (س)

در ادامه احتمال‌هایی درباره‌ی چگونگی خطاب‌های تند خداوند به پیامبر (ص) مطرح می‌شود؛ از جمله اینکه این خطاب‌ها برای نشان‌دادن اهمیت ولایت امیرالمؤمنین (ع) و مقام حضرت زهرا (س) بوده است، نه اینکه پیامبر (ص) واقعاً گرفتار شرک یا کوتاهی شده باشد. خداوند با این لحن نشان می‌دهد که نسبت به ولایت امیرالمؤمنین (ع) و رضایت حضرت زهرا (س) تا چه اندازه حساس است.

آیات قرآن در مورد مقام حضرت زهرا (س)

آیات متعددی در قرآن درباره‌ی مقام حضرت زهرا (س) دانسته شده است؛ از جمله آیه‌ی نور، سوره‌ی کوثر و سوره‌ی قدر. مقام حضرت زهرا (س) چنان گسترده است که آیات بسیاری در ارتباط با فضائل ایشان مطرح شده و برای بررسی همه‌ی آن‌ها زمان فراوانی لازم است.

اصل دین یعنی ولایت امیرالمونین (ع)

اصل دین، ولایت امیرالمؤمنین (ع) است و حقیقت و محور ولایت امیرالمؤمنین (ع)، حضرت زهرا (س) است. همه‌ی احکام دین به ولایت امیرالمؤمنین (ع) بازمی‌گردد و جایگاه ولایت امیرالمؤمنین (ع) نیز به حضرت زهرا (س) وابسته است. کسی که حضرت زهرا (س) را داشته باشد، امیرالمؤمنین (ع) را دارد و کسی که حضرت زهرا (س) را نداشته باشد، ولایت امیرالمؤمنین (ع) را ندارد.

دین اسلام محدود به زمان و مکان خاصی نیست.

جالب است بدانید دین پیامبران گذشته محدود به زمان و مکان خاص خودشان بود. دین حضرت موسی (ع) برای قوم بنی‌اسرائیل و در محدوده‌ی زمانی مشخصی حجت داشت و دین حضرت عیسی (ع) نیز تا آمدن پیامبر بعدی اعتبار داشت. معجزات آن پیامبران نیز متناسب با همان زمان و مردم بود؛ مانند عصای حضرت موسی (ع)، زنده‌کردن مردگان توسط حضرت عیسی (ع)، ناقه‌ی حضرت صالح (ع) و ماجرای پرندگان حضرت ابراهیم (ع).

اما دین پیامبر اکرم (ص) محدود به زمان و مکان خاصی نیست و تا قیامت باقی است. بنابراین معجزه‌ی پیامبر (ص) نیز باید ماندگار باشد. قرآن کریم بزرگ‌ترین معجزه‌ی پیامبر (ص) است و با گذشت ۱۴۰۰ سال، ابعاد تازه‌ای از اعجاز علمی، ادبی و محتوایی آن آشکار می‌شود. حتی بررسی‌های علمی درباره‌ی آیات مربوط به آسمان و ستارگان، عظمت قرآن را بیشتر نشان می‌دهد.

معجزه پیامبر (ص)، قرآن

ترجمه‌ی قرآن نمی‌تواند تمام عمق و ظرافت‌های متن اصلی عربی را منتقل کند. گاهی برای توضیح یک بخش کوتاه از قرآن، کتاب‌های فراوانی درباره‌ی معنا و تفسیر آن نوشته می‌شود. قرآن با تحدی از مردم خواسته است اگر می‌توانند مانند آن را بیاورند، اما با وجود تلاش‌های فراوان، کسی نتوانسته است مانند قرآن بیاورد.

در پاسخ به شبهه‌ای درباره‌ی آیه‌ی «یَوْمَ یَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِیهِ وَأُمِّهِ وَأَبِیهِ»، بیان می‌شود که فرار انسان از نزدیک‌ترین افراد در قیامت برخلاف فطرت نیست؛ زیرا شدت ترس و اضطراب قیامت به اندازه‌ای است که حتی حضرت موسی (ع) نیز از مادر خود فاصله می‌گیرد. این فاصله به معنای گناه یا بی‌محبتی نیست، بلکه نتیجه‌ی عظمت و هراس آن روز است.

قرآن سند حق بودن اهل بیت علیهم السلام

قرآن سند اصلی حقانیت پیامبر اکرم (ص) است. برای اثبات حقانیت دوازده امام (ع)، حلقه‌ی اتصال میان نبوت پیامبر (ص) و امامت، حضرت فاطمه زهرا (س) است. حضرت زهرا (س) فقط یک شخصیت تاریخی مربوط به ۱۴۰۰ سال پیش نیست؛ ایشان حلقه‌ی اتصال نبوت و امامت و اساس هویت شیعه هستند.

روایتی در مورد حضرت زهرا (س)

در روایات آمده است:

«نحن حجج الله علی الناس و فاطمة حجة علینا»

یعنی ائمه (ع) حجت‌های خدا بر مردم هستند و حضرت فاطمه (س) حجت خدا بر ائمه (ع) است.

مسئله شهادت حضرت زهرا (س)، تاریخ انقضا ندارد.

مسئله‌ی حضرت زهرا (س) نباید فقط یک موضوع تاریخی دانسته شود. خبر شهادت ایشان، خبر دیروز و گذشته نیست؛ خبری مربوط به همه‌ی زمان‌هاست. در دوران ظهور امام زمان (عج) نیز محور بسیاری از حوادث، ماجرای خانه و کوچه‌ی حضرت زهرا (س) و انتقام از قاتلان مادر ایشان خواهد بود. در برزخ و قیامت نیز از «نبأ عظیم» سؤال خواهد شد و این نبأ عظیم به امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع) و ولایت ایشان ارتباط دارد.

فاطمیه محور شناخت دین

فاطمیه باید محور شناخت دین، ولایت و هویت شیعه باشد. مسائل روز جامعه با مسئله‌ی حضرت زهرا (س) جدا نیست. همان‌گونه که شیعه در نماز، روزه، حج، خمس و دیگر احکام با دیگران تفاوت دارد، در نگاه به تاریخ، سیاست و مسائل اجتماعی نیز باید بر اساس مکتب حضرت زهرا (س) و فرزندان ایشان حرکت کند.

نسبت به شهادت حضرت زهرا (س)، بی تفاوت نباشیم.

بی‌تفاوتی نسبت به شهادت حضرت زهرا (س) و کمرنگ‌کردن برائت از قاتلان ایشان، باعث فراموش‌شدن بخش مهمی از هویت شیعه می‌شود. محبت اهل‌بیت (ع) باید همراه با شناخت مظلومیت و دفاع از ولایت باشد. کسی که در کنار امیرالمؤمنین (ع)، امام حسین (ع) و امام زمان (عج) می‌ایستد، به برکت حضرت زهرا (س) در این مسیر قرار گرفته است.

حضرت زهرا (س)، متعلق به تمام عوالم

حضرت زهرا (س) محدود به زمان و مکان خاصی نیستند؛ ایشان متعلق به همه‌ی عوالم و همه‌ی زمان‌ها هستند. همان‌گونه که امیرالمؤمنین (ع) پس از گذشت سال‌ها همچنان داغ حضرت زهرا (س) را بر دل داشتند، این داغ برای امام زمان (عج) نیز همچنان زنده است و گذشت زمان آن را از بین نبرده است.

معجزه اصلی پیامبر (ص)

پیامبر اکرم (ص) معجزات فراوانی داشتند (بیش از ۲۰۰ معجزه ثبت‌شده)، اما بزرگ‌ترین و ماندگارترین معجزه‌ی ایشان قرآن کریم است؛ کتابی که با گذشت ۱۴۰۰ سال همچنان بر اساس فطرت و وجدان انسانی است و با پیشرفت علوم، ابعاد جدیدتری از اعجاز آن آشکار می‌شود.

حلقه وصال رسالت و امامت

ارتباط میان پیامبر (ص) و امامان دوازده‌گانه (ع) از طریق حضرت زهرا (س) برقرار می‌شود. در کتاب آیت‌الله وحید خراسانی به نام «حلقه وصل رسالت و امامت» تبیین شده است که حضرت زهرا (س، «مرج البحرین یلتقیان، بینهما برزخ لا یبغیان») واسطه‌ی اتصال دریای رسالت به دریای امامت است.

مرحوم آیت الله وحید خراسانی

آیت‌الله وحید خراسانی از مراجع بزرگ تقلید بودند که عمر خود را در راه نشر معارف اهل‌بیت (ع) و به‌ویژه ترویج نام و مقام حضرت زهرا (س) صرف کردند. ایشان تأکید داشتند که در مجالس و تبلیغ دین، نام و یاد حضرت زهرا (س) محور باشد و حتی وصیت کرده بودند نام بزرگان دیگر در کنار نام بی‌بی مطرح نشود تا همه‌چیز متوجه حضرت زهرا (س) باشد.

روایتی از امام باقر (ع) و امام صادق (ع)

در روایتی از امام صادق (ع) و امام باقر (ع) نقل شده است که پیامبر اکرم (ص) در دوران کودکی حضرت زهرا (س) در کوچه‌های مکه، ایشان را به مردم معرفی کردند و فرمودند: «او پاره‌ی تن من، روح من، قلب من و ثمره‌ی دل من است.»

خطبه فدکیه

خطبه‌ی فدکیه یکی از مهم‌ترین اسناد برای اثبات حقانیت ولایت امیرالمؤمنین (ع) است. حضرت زهرا (س) با استناد به آیات قرآن کریم، ارث‌بردن انبیاء (مانند ارث‌بردن سلیمان (ع) از داوود (ع)) را مطرح کردند و استدلال‌های خلفای وقت را زیر سؤال بردند. شهادت حضرت زهرا (س) بزرگ‌ترین سند مظلومیت و حقانیت اهل‌بیت (ع) است و اگر این شهادت و استدلال‌ها نبود، مسیر حق و ولایت گم می‌شد.

گزارش ویدیوئی:

گزارش صوتی:

دسته عزاداری شهادت حضرت زهرا (س)

امسال نیز الحمدالله توانستیم به یاد تشیع مظلومانه مادرمان، دسته عزاداری برپا کنیم.

گزارش تصویری:

گزارش ویدیوئی:

 

فهرست